Jak bezpiecznie płacić w internecie

Zakupy online to nasza codzienność. Wg. danych GUS za 2025 rok blisko 70% Polaków kupuje w sieci, kwotowo to niemal 9% całkowitych obrotów handlu detalicznego. 3 na 10 osób powyżej 65. roku życia kupuje w sieci. Jak płacimy? 44% szybkim przelewem, 37% BLIK-iem, a 24% kartą płatniczą.

Na co uważać? Jak bezpiecznie płacić w internecie?

1. Kupuj w sprawdzonych, zaufanych sklepach.
   Kupuj w miejscach, w których już kupowałaś/eś i z którymi nie miałaś/eś złych doświadczeń.
2. Nowy sklep? Sprawdź go!
   • Link do sklepu wyskoczył Ci w reklamie na Facebooku?
     • Sprawdź konto, które prezentuje reklamę (kliknij w nie)
       • ma kilkoro obserwujących?; fanpage nazwą i treścią zupełnie nie pasuje do reklamowanej treści? – sklep jest fałszywy
         Dokładnie sprawdź adres strony.
         Czy zawiera nazwę marki?
         A może się pod niego podszywa (np. błędy w nazwie, podmienione litery, „zero” zamiast „o”, zbitka liter rn zamiast m)
     • Sprawdź domenę najwyższego rzędu (ostatnie znaki po kropce).
       • Jeśli adres kończy się na .xyz, .store, .top, .online, .cyou (bądź podobne) – zachowaj szczególną ostrożność.
       • To nie oznacza, że stronom w domenie .com, czy .pl możesz z założenia zaufać! Traktuj to jako ostrzeżenie, by być wyjątkowo uważnym w stosunku do domen niestandardowych.
     • Wciąż nie masz pewności? Sprawdź oficjalne dokumenty:
       • Czy na stronie znajdziesz regulamin, warunki, politykę prywatności?
       • Czy to dokumenty generyczne? Czy zawierają nazwę firmy, adresy pocztowe/e-mail?
       • Jeśli zawierają nazwę firmy – czy zgadza się z nazwą sklepu?
       • Chcesz podrążyć? Poszukaj nazwy firmy w CEIDG/wyszukiwarce NIP/REGON.
3. Wybierz odpowiednią metodę płatności.
   • Szybki przelew. Używaj go wyłącznie w zaufanych/sprawdzonych sklepach. Przed wpisaniem loginu i hasła do swojego banku upewnij się, czy w pasku przeglądarki widnieje adres Twojego banku! Jeśli nie – nie wpisuj swoich danych i poinformuj nas o tym, wysyłając maila na cert.opl@orange.com.
     • W przypadku wpadnięcia loginu i hasła w ręce przestępców ryzykujesz utratę wszystkich środków na koncie, a nawet zaciągnięcie kredytów w ciągu maksymalnie kilku minut po uzyskaniu przez nich dostępu. Jeśli tak się zdarzy, natychmiast skontaktuj się z bankiem!
   • Karta płatnicza (debetowa/kredytowa). Używaj przy zachowaniu środków ostrożności opisanych w punkcie a). Dodatkowo:
     • ustal dla używanej w tym celu karty stosunkowo niskie limity do płatności internetowych; wtedy w przypadku utraty danych stracisz wyłącznie środki finansowe do wysokości limitu
     • przed pierwszym użyciem włącz w swoim banku potwierdzanie transakcji 3D-Secure; powoduje to, że każdą transakcję online należy dodatkowo potwierdzić; nie zrobi tego złodziej, a jeśli Ty nie robiąc zakupów dostaniesz np. SMS-a z kodem, czy monit z aplikacji bankowej – będziesz wiedzieć, że osoba niepowołana dysponuje danymi Twojej karty
     • pamiętaj o możliwości użycia mechanizmu chargeback w przypadku nieotrzymania towaru/otrzymania towaru niezgodnego z umową
   • Karta wirtualna z niskim limitem kwotowym płatności/karta jednorazowa. Coraz więcej instytucji finansowanych umożliwia skorzystanie z tego typu środka, sprawdź, czy jest to możliwe w Twoim banku. Kartę jednorazową polecamy w sytuacjach, gdy:
     • nie masz pełnego zaufania do sprzedawcy
     • masz świadomość potencjalnego ryzyka dotyczącego zakupu, ale chcesz je podjąć dokonujesz jednorazowego zakupu i nie wrócisz już do tego sklepu
   • BLIK. Korzystanie z Polskiego Standardu Płatności z jednej strony nie wymaga podawania danych konta, czy karty, bazując na losowym sześciocyfrowym kodzie, wygasającym po 120 sekundach. Z drugiej jednak – nie jest możliwe anulowanie transakcji po podaniu kodu osobie niepowołanej. Dlatego zalecamy, by:
     • używać BLIK-a przy transakcjach w sprawdzonych/zaufanych sklepach
     • zawsze sprawdzać szczegóły transakcji (kontrahenta i kwotę) przed jej potwierdzeniem
       • uratuje Cię to w sytuacji, gdy okaże się, że nie płacisz 100 złotych w sklepie tylko wypłacasz 500 PLN w bankomacie pod którym czeka oszust, jednak:
       • nie unikniesz sytuacji, gdy kwota będzie taka sama, a nazwa sprzedawcy spójna z nazwą strony – po prostu przelejesz (bez szansy na zwrot) pieniądze oszustowi
     • w przypadku płatności BLIK dla osoby fizycznej preferuj transakcje osobiste; wtedy unikniesz ryzyka pomylenia numeru telefonu i jednocześnie od razu potwierdzisz płatność

Więcej o oszustwach „na BLIK” – https://cert.orange.pl/aktualnosci/platnosci-blik-zapamietaj-na-co-warto-uwazac/.

4. I na koniec – nie daj się złapać na proste sztuczki socjotechniczne.

• wyjątkowo atrakcyjne promocje się zdarzają, ale czy zniżce o 80-90% można ufać?
• bywają okazje ograniczone czasowo, ale czy na pewno takie, gdzie na zakup masz 5 minut?

TOP 3
NAJWAŻNIEJSZE RZECZY DO ZAPAMIĘTANIA

1. Sklep z reklamy na Facebooku? Sprawdź nadawcę reklamy.
2. Sprawdź dokładnie adres strony sklepu.
3. Do płacenia on-line używaj zawsze jednej i tej samej karty – ustaw na niej odpowiednio niski limit na płatności.