Dlaczego warto blokować ekran komputera i telefonu? Praktyczne wskazówki
Po co blokować ekran komputera i telefonu, skoro mamy silne hasła, dwuetapowe uwierzytelnienie, VPN i inne zabezpieczenia? Bo nawet najlepsze mechanizmy bezpieczeństwa nie ochronią urządzenia, które zostawimy odblokowane i bez nadzoru. Wystarczy chwila, aby osoba postronna mogła uzyskać dostęp do poczty, dokumentów, komunikatorów czy innych informacji. Blokowanie ekranu to jeden z najprostszych, a jednocześnie często lekceważonych nawyków cyberbezpieczeństwa. Dowiedz się jak bezpiecznie skonfigurować powiadomienia i blokady ekranów.
Wiele zabezpieczeń chroni przed zagrożeniami zdalnymi, ale bezpieczeństwo wymaga też ochrony dostępu fizycznego do urządzenia. Wtedy gdy ktoś próbuje wykraść nam dostępy i poświadczenia albo dane osobowe lub dane karty płatniczej, o czym regularnie informujemy na łamach cert.orange.pl.
A co, jeśli ktoś fizycznie znajduje się w zasięgu naszego, nawet najlepiej chronionego urządzenia? Weźmy jako przykład realny scenariusz. Na firmowym komputerze jesteśmy zalogowani, a nawet mamy otwarte takie aplikacje jak klient pocztowy (np. Outlook), firmowy komunikator (Teams, Slack). Do tego dochodzi przeglądarka internetowa, w której mamy otwarte karty z aktywnymi sesjami (czyli jesteśmy zalogowani) do Microsoft 365/Google Workspace, CRM, systemu księgowego, magazynowego lub innych firmowych narzędzi.
Co można zrobić w ciągu kilku minut przy odblokowanym komputerze?
W najlepszym przypadku skończy się na dowcipie ze strony koleżanki lub kolegi, chociaż i on może być czasem opłakany w skutkach, jeśli będzie to zemsta, a sam dowcip, delikatnie mówiąc, „niesmaczny”. Osoba postronna może uzyskać dostęp do tych zasobów i wykonywać działania w otwartych sesjach użytkownika. Osoba postronna może działać w otwartych sesjach użytkownika, a odblokowany komputer nie musi zostać „zhakowany”. Czasem samo sprawdzenie otwartych sesji może wystarczyć, aby sprawdzić, nad czym dana osoba pracuje. Samo ryzyko, że ktoś naprędce zainstaluje nam złośliwe oprogramowanie (np. malware) jest niskie, aczkolwiek realne.
Przecież jestem w biurze.
A co z takimi miejscami jak: open space, sala konferencyjna, recepcja, firmowa kuchnia? Wszędzie tam mają prawo znaleźć się osoby postronne, które np. odwiedzają naszą firmę. Idźmy więc dalej: biuro coworkingowe, biuro klienta, stoisko na targach albo branżowa konferencja. Te miejsca są przepełnione ludźmi, których nie znamy. Dlaczego więc wystawiać się na ryzyko, skoro można po prostu zablokować ekran? To nie musi być ukierunkowany atak. Czasem zwykła ciekawość, przypadkowy dostęp albo chęć oportunistycznego wykorzystania sytuacji do swoich celów może nakłonić do skorzystania z niezablokowanego komputera. Chodzi o to, żeby przypadkowa obecność drugiej osoby przy naszym komputerze nie oznaczała automatycznie, że ma do niego dostęp.
A co z prywatnym komputerem?
Jakie możemy mieć aktywne sesje w naszej przeglądarce? Na pewno będzie to poczta, portale aukcyjne i ogłoszeniowe oraz media społecznościowe. Do tego dochodzą wszelkie przechowywane na komputerze zdjęcia, dokumenty, a nawet menadżer haseł (co, jeśli jest również odblokowany?). Nie trzeba od razu zakładać złych intencji domowników lub naszych gości. Oznacza to jednak możliwość zobaczenia informacji, których właściciel urządzenia nie chce nikomu pokazywać.
Nasz telefon jest tutaj bardzo szczególny.
Mamy w nim te same aplikacje i zalogowane konta co na komputerze. Do tego dochodzą aplikacje służące do dwuetapowego uwierzytelnienia, takie jak np. Google Authenticator lub Microsoft Authenticator. Aplikacji z aktywnymi sesjami będzie jeszcze więcej, gdy w ramach polityki BYOD (Bring Your Own Device) korzystamy z prywatnego telefonu również w celach służbowych. Odblokowany telefon na stole to potencjalny dostęp do bardzo dużej części naszego cyfrowego życia. Zgubienie odblokowanego telefonu może umożliwić osobie nieupoważnionej dostęp do danych.
Zawsze blokuję telefon, więc jestem bezpieczny.
Niekoniecznie. Powiadomienia skutecznie ujawniają informacje na zablokowanym ekranie. Wyobraźmy sobie niezręczną sytuację z telefonem leżącym na stole w sali konferencyjnej albo firmowej kuchni. Zobrazowałem to na poniższym zrzucie ekranu.
To nie hipotetyczna możliwość, a realny przykład. Zarówno iOS, jak i Android w ustawieniach powiadomień pozwalają je swobodnie konfigurować, a w efekcie kontrolować, co możemy zobaczyć i czego się dowiedzieć z zablokowanego ekranu.
Na pewno warto:
- zablokować wyświetlanie treści otrzymanych wiadomości, a nawet ich fragmentów
- przemyśleć, które aplikacje powinny pokazywać powiadomienia nawet na zablokowanym ekranie
- przemyśleć, które powiadomienia w takim trybie są dla nas nieistotne
Kto jeszcze może podglądać twój ekran?
To osoba, którą kusi, by spojrzeć na nasz ekran, podczas gdy odpisujemy na wiadomość albo przeglądamy z nudów zdjęcia w pociągu. Polecam stosować filtry prywatnościowe. W przypadku telefonów pełnią one też funkcję szkła ochronnego na nasz ekran. W przypadku komputerów to cienka folia, którą raz przyklejamy do ekranu, aby rozwiązać problem. Takie rozwiązanie nie tylko zabezpiecza nas przed zaglądaniem w ekran, ale podnosi swobodę i komfort korzystania z urządzenia.
Checklista
Komputer
- Zawsze blokuj ekran; wyrób nawyk, nawet gdy odchodzisz „tylko na chwilę”
- Na komputerze z systemem Windows użyj skrótu klawiszowego klawisz z logo Windows+L.
- Na komputerze Mac Control + Command (⌘) + Q lub skonfiguruj tzw. „Aktywne narożniki”
- Na wszelki wypadek włącz automatyczną blokadę ekranu.
Telefon
- Używaj biometrii do odblokowania urządzenia (hasło ktoś może podejrzeć).
- Nigdy nie zostawiaj odblokowanego telefonu, gdziekolwiek jesteś.
- Sprawdź, co pokazuje ekran blokady w ustawieniach powiadomień.
- Ogranicz te treści do niezbędnego minimum.
Ten tekst to poradnik i ma na celu podnieść twoją świadomość. To kolejny materiał w ramach cyklu z okazji miesiąca cyberbezpieczeństwa, a następny już niebawem.
