Jak działa Alert RCB i dlaczego Polska wciąż nie korzysta z Cell Broadcast?

Gdy pojawia się zagrożenie, wiele osób otrzymuje na telefon wiadomość oznaczoną jako Alert RCB. To publiczny system ostrzegania, operowany przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Ma szybko informować ludzi przebywających na określonym obszarze o sytuacjach mogących wpłynąć na ich bezpieczeństwo. Opiera się na wiadomościach SMS, a to oznacza pewne ograniczenia. W tym tekście wyjaśniam, jak działa Alert RCB, skąd biorą się opóźnienia oraz jak działa alternatywne rozwiązanie Cell Broadcast

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa odpowiada m.in. za ostrzeganie mieszkańców przed zagrożeniami takimi jak: atak terrorystyczny, zagrożenia wojenne, awarie i zdarzenia naturalne. Pierwsze, pilotażowe alerty zaczęto wysyłać pomiędzy czerwcem a grudniem 2018 roku.

Jak działa Alert RCB?

Aktualna ścieżka jest ustalona na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 2020 r. Dowiemy się z niego również, że Alert RCB wysyłany jest także do zagranicznych numerów na terenie, który obejmuje jeśli mają włączony roaming. Wtedy treść SMS-a jest w języku angielskim.

Krok 1
RCB na podstawie monitorowania zagrożeń podejmuje decyzję o wysłaniu alertu i przygotowuje tekst SMS (maksymalnie 306 znaków). Kolejnym krokiem jest określenie obszaru geograficznego (z dokładnością do powiatu), gdzie ma być wysłany lub podejmowana jest decyzja o wysyłce na obszar całej Polski.

Krok 2
Treść komunikatu jest przesyłana do operatorów oraz potwierdzona kanałem telefonicznym. Odbywa się poprzez dedykowane protokoły aby skrócić całą ścieżkę. Następnie operatorzy telekomunikacyjni potwierdzają zlecenie wysyłki SMSa w swoich systemach.

Krok 3
Operatorzy wysyłają SMS z alertem. W tym samym czasie realizują też wysyłkę pozostałych wiadomości SMS pomiędzy użytkownikami sieci.

Krok 4
Telefon odbiera SMS. Operatorzy niezwłocznie po zakończeniu wysyłki przygotowują dla Rządowego Centrum Bezpieczeństwa raport, do ilu kart SIM udało się dostarczyć wiadomość.

Dlaczego alert może przyjść z opóźnieniem?

Opóźnienia to jeden z elementów, który podnoszony jest w dyskusjach.

Kluczowym problemem jest infrastruktura. Na podstawie Alertu RCB nagle rośnie liczba wiadomości SMS do wysłania.

Problemem tej metody jest wysłanie po jednej wiadomości SMS do każdego urządzenia korzystającego z karty SIM lub eSIM. Jest to chybione, ponieważ SMS może przyjść np. na router bezprzewodowy. Mało kto odczyta taką wiadomość, nawet jeśli to wcześniej zobaczy ją na telefonie, a wysyłka i tak musi być zrealizowana.

Czym jest Cell Broadcast i jak różni się od Alertu RCB?

Wiadomość jest nadawana jednocześnie do wszystkich urządzeń zalogowanych do sieci i będących w zasięgu stacji bazowej. Eliminuje to wszystkie problemy związane z przepustowością wiadomości SMS. Sam komunikat może zawierać maksymalnie 1395 znaków. Oznacza to, że dostarczenie wiadomości jest natychmiastowe

Agencja rządowa (w naszym przypadku Rządowe Centrum Bezpieczeństwa) opracowuje i przesyła do operatorów:
– treść wiadomości
– obszar, na którym ma być nadany komunikat
– konfigurację (ile razy ma być wysłany komunikat)

Jak to wygląda w systemie Android?
Telefon odbiera komunikat i rozpoznaje go jako komunikat Cell Broadcast. Android uruchamia natywną aplikację Cell Broadcast Receiver app i wyświetla alert na następujących zasadach:
– przerywa każdą używaną w danej chwili aplikację
– emituje dźwięk przypisany tylko dla tej aplikacji oraz uruchamia wibracje
– nie ma możliwości natychmiastowego wygaszenia lub pominięcia komunikatu

Jak to wygląda w systemie iOS?
iPhone, analogicznie do Androida odbiera komunikat (tutaj różni się tylko protokół). System iOS natychmiast uruchamia alert na następujących zasadach w centrum powiadomień:
– wiadomość pojawia się na całym ekranie
– emituje dźwięk alarmowy, również jeśli telefon jest wyciszony lub w trybie skupienia
– uruchamia wibracje

Które europejskie kraje korzystają z Cell Broadcast?

Następujące państwa w Europie wdrożyły już tę technologię: Holandia, Litwa, Rumunia, Grecja, Hiszpania, Francja, Niemcy, Dania, Chorwacja, Norwegia, Austria, Bułgaria, Łotwa, Luksemburg, Włochy, Słowenia, Wielka Brytania.

W Polsce nie został wdrożony Cell Broadcast, choć trwają analizy tego rozwiązania. O ile Alert RCB jest zgodny z wymogami UE dotyczącymi systemów ostrzegania ludności cywilnej, o tyle wdrożenie Cell Broadcast wymagałoby integracji infrastruktury wszystkich głównych operatorów komórkowych z systemami państwowymi, jak również narzucenia wspólnych standardów technicznych, terminów oraz przeprowadzenia testów. To wymagałoby czasu oraz wiązało się z poważnymi kosztami implementacji.

Statystyki treści Alertów RCB.

Na stronie Rządowego Centrum Bezpieczeństwa można znaleźć historię wszystkich wysłanych alertów. Przeanalizowałem alerty z ostatnich 12 miesięcy. Było ich dokładnie 66. Poniżej na wykresie podzieliłem je na zagrożenia, przed którymi ostrzegana była ludność cywilna. Przeważają alerty związane z pogodą.

Podsumowanie

Cell Broadcast jest skuteczniejszym rozwiązaniem od wysyłania SMS-ów. Android i iOS wspierają ją natywnie. W większości regionów użytkownik nie może wyłączyć tych powiadomień na swoim urządzeniu. Wystarczy być w zasięgu jakiejkolwiek stacji bazowej. Dodatkowym sposobem ostrzegania, może być push w aplikacji np. mObywatel, a nawet już stosowany w aplikacji RSO. W sytuacji kryzysowej, może jednak pojawić się problem z przepustowością, a nawet dostępnością sieci internet. To może utrudnić, opóźnić lub uniemożliwić dostarczenie powiadomień na danym obszarze.