Oszustwo na BLIK: Zobacz jak nie stracić pieniędzy

Nieprzerwanie wykrywamy i blokujemy kampanie mające na celu oszustwo na BLIK. Ten artykuł dotyczy najczęstszych metod wyłudzania kodu BLIK i sposobów obrony. Problem jest duży, bo według raportu BIK za 2024 rok niemal co czwarta próba wyłudzenia z użyciem socjotechniki kończy się sukcesem oszusta. Dlatego warto znać schematy działania przestępców i wiedzieć, jak je rozpoznać – zanim będzie za późno.

BLIK to system płatności mobilnych, polegający na przepisaniu 6-cyfrowego kodu ważnego przez 2 minuty . Można go wprowadzić na terminalu w sklepie, klawiaturze bankomatu albo oknie płatności online. Właśnie z powodu tej prostoty jest bardzo atrakcyjny dla przestępców. Poniżej znajdziesz najpopularniejsze warianty oszustwa na BLIK.

Jak rozpoznać oszustwo na BLIK?

„Mamo/tato, to mój nowy numer” – SMS lub WhatsApp

• W jaki sposób dostajesz wiadomość? Przez SMS lub WhatsApp.
• Pod kogo się podszywają: syna, córkę, wnuka – lub inną bliską osobę.
• Scenariusz: „Mamo, zgubiłam telefon, piszę od koleżanki. Potrzebuję pilnie kodu BLIK na 500 zł, zaraz oddam„
  lub
  „Tato, znalazłem promocję na buty, o których tobie mówiłem. Daj mi BLIKa, bo promocja zaraz się skończy.”
• Co naprawdę się wydarzyło: oszuści mogli uzyskać twój numer z kupionej bazy. Realizują masową wysyłkę i liczą na to, że część odbiorców zawsze zareaguje. W takim przypadku gdy podasz kod BLIK, tzw. „runner” natychmiast wypłaci pieniądze z bankomatu, przesyłając je dalej po odliczeniu prowizji.
• Jak się obronić: zadzwoń na stary numer osoby, która prosi cię o kod BLIK, zanim cokolwiek wyślesz. Nawet jeśli nie odbierze – poczekaj.

Dokładny opis scenariusza „Potrzebuję pieniędzy – SMS z prośbą o kod BLIK” znajdziesz tutaj.

ejęte konto znajomego – Messenger / WhatsApp

• W jaki sposób dostajesz wiadomość? Przez Messenger lub WhatsApp.
• Pod kogo się podszywają: znajomego, którego konto zostało przejęte przez oszusta. Najczęściej po wycieku haseł i braku dwuetapowego uwierzytelnienia. Dostęp do konta na Facebooku zwykle oznacza także dostęp do Messengera.
• Scenariusz:„Hej, możesz mi teraz dać BLIK na 300 zł? Przekroczyłem limity na karcie i pilnie potrzebuję. Oddam jeszcze dziś.”
• Co naprawdę się wydarzyło: przestępca włamał się na konto twojego znajomego i rozsyła wiadomości do jego listy kontaktów.
• Jak się bronić? Zadzwoń do tej osoby i poinformuj o przejęciu konta. Nie podawaj kodu BLIK.

Więcej o tym, jak oszuści przejmują dostępy do kont znajdziesz tutaj.

Fałszywy pracownik banku + bankomat

• W jaki sposób przychodzi wiadomość? Dzwoni do ciebie rzekomo pracownik twojego banku.
• Pod kogo się podszywają: pracownika banku, działu bezpieczeństwa
• Scenariusz: dzwoni do ciebie rzekomy konsultant banku: „Wykryliśmy próbę zaciągnięcia kredytu na pańskie dane. Aby zablokować operację, proszę wygenerować kod BLIK – użyjemy go do weryfikacji tożsamości.”
• Co naprawdę się wydarzyło: w tym scenariuszu kod posłużył do wypłaty gotówki z bankomatu. Bank nigdy nie poprosi cię o kod BLIK przez telefon.
• Jak się bronić? Zawsze w takiej lub podobnej sytuacji rozłącz się i samodzielnie zadzwoń na infolinię banku. Numer znajdziesz na stronie internetowej lub w aplikacji bankowej.

Chcesz dowiedzieć się więcej na temat scenariusza tego oszustwa? Kliknij tutaj.

Fałszywe inwestycje

• W jaki sposób przychodzi wiadomość? Pośrednio, np. na Facebooku trafiasz na reklamę platformy inwestycyjnej. Często wykorzystującej wizerunek celebrytów, wygenerowanych przez AI.
• Pod kogo się podszywają: pod celebrytów reklamujących daną usługę.
• Scenariusz: Rejestrujesz się i na start musisz wpłacić depozyt. Jedną z form płatności może być kod BLIK.
• Co naprawdę się wydarzyło: kod posłużył do wypłaty gotówki z bankomatu. Straciłeś pieniądze.
• Jak się bronić? Fałszywe inwestycje stanowiły większość oszustw, jakie zaobserwowaliśmy przez cały zeszły rok. Takich ofert należy unikać, zwłaszcza gdy są promowane wizerunkiem celebryty.

O skali oszustw, z wykorzystaniem fałszywych inwestycji napisałem tutaj

Ktoś prosi cię o kod BLIK? Jak reagować

• Nie podawaj kodu BLIK. Najpierw zweryfikuj prośbę. Pomocna może być zasada:
  „3 Z: zaczekaj, zadzwoń, zweryfikuj.„
• Czy znasz tę osobę? Skontaktuj się z nią innym kanałem komunikacji.
• Zanim potwierdzisz płatność BLIK, sprawdź, co pokazuje aplikacja bankowa. Przed akceptacją widzisz kwotę transakcji oraz miejsce jej przeprowadzenia. Ktoś prosił o płatność w sklepie, a widzisz bankomat w innej części Polski? To absolutny sygnał ostrzegawczy.

Co powinno cię zaniepokoić, gdy ktoś prosi o kod BLIK?

• Druga osoba wywiera na tobie presję.
• Odzywa się do ciebie osoba, z którą dawno nie miałeś kontaktu.
• Jeśli w aplikacji widzisz „wypłata gotówki z bankomatu”, to pułapka!
• Pracownik banku lub jakiejkolwiek innej instytucji nigdy nie poprosi cię o kod BLIK.

Co zrobić, jeśli padłeś ofiarą oszustwa BLIK?

1. Natychmiast zadzwoń na infolinię banku i zgłoś transakcje, których nie dokonywałeś.
2. Zachowaj dowody – zrzuty ekranu wiadomości i numery telefonów.
3. Pilnie poinformuj znajomych, pod których ktoś się podszywał.

Jeśli podejrzewasz oszustwo na BLIK, najpierw zawsze zweryfikuj prośbę, a dopiero potem podejmuj jakiekolwiek działania.